سرمایه‌های انسانی دولت در خطر؛ چرا انتصابات بیرونی دستگاه‌های دولتی را تضعیف می‌کند؟

در ساختار مدیریتی دستگاه‌های اجرایی، یکی از غم‌انگیزترین واقعیت‌ها، نادیده گرفتن نیروهای متخصص داخلی و جایگزینی آن‌ها با مدیرانی است که پیشینه‌ای در آن سازمان ندارند. این روند که در سال‌های اخیر شدت گرفته، به کاهش کارایی دستگاه‌های دولتی و تضعیف سرمایه‌های انسانی منجر شده است.

وقتی تخصص‌های داخلی به حاشیه رانده می‌شوند و تصمیمات مدیریتی به جای نیازهای عملیاتی، بر اساس سلیقه‌های بیرونی اتخاذ می‌شود، سال‌ها سرمایه‌گذاری دولت برای آموزش و تجربه کارکنان هدر می‌رود.

از منظر مدیریت سازمانی، «رشد ارگانیک» یا همان ارتقای نیروهای توانمند داخلی، می‌تواند به افزایش وفاداری سازمانی و کاهش خطاهای مدیریتی کمک کند. سرمایه‌گذاری دولت روی آموزش کارکنان زمانی نتیجه می‌دهد که نیروهای متخصص در جایگاه‌های تصمیم‌ساز قرار گیرند و تجربه عملی خود را در مسیر پیشرفت دستگاه به کار بگیرند.

چرا نیروهای متخصص داخلی اهمیت دارند؟

برای نجات دستگاه‌های دولتی، سه هدف اساسی باید دنبال شود:

۱. برقراری عدالت مدیریتی:
کارکنان باید باور کنند که تخصص و تعهد آن‌ها می‌تواند مسیر رسیدن به پست‌های مدیریتی را هموار کند.

۲. افزایش بهره‌وری:
بهره‌گیری از نیروهایی که پیچیدگی‌های اداری را از درون می‌شناسند، می‌تواند سرعت انجام امور را افزایش دهد.

۳. کاهش هزینه‌ها:
استفاده از نیروهای باتجربه داخلی، زمان و هزینه لازم برای آشنایی مدیران بیرونی با محیط کار را کاهش می‌دهد.

راهکارهای پیشنهادی برای دولت وفاق ملی

برای خروج از این بن‌بست، پیشنهاد می‌شود پیش از هرگونه انتصاب بیرونی، سند ارزیابی توانمندی داخلی تهیه شود تا مشخص شود آیا نیروی متخصص داخلی برای آن پست وجود دارد یا خیر.

همچنین می‌توان سهم مشخصی برای ارتقای نیروهای توانمند داخلی به پست‌های مدیریتی تعریف کرد.

نظارت دقیق بر انتصابات نیز ضروری است تا از تصمیم‌های سلیقه‌ای و غیرتخصصی در رده‌های کلیدی جلوگیری شود.

حرکت به سوی مدیریت تخصصی

اجرای این پیشنهادها می‌تواند گامی عملی برای تحقق دولت تخصص‌گرا باشد. دستگاه‌های دولتی با تکیه بر نیروهای باتجربه و متخصص خود می‌توانند از فضای تصمیم‌گیری سلیقه‌ای فاصله بگیرند و به سمت مدیریت تخصصی حرکت کنند.

در این میان، انتظار می‌رود دولت وفاق ملی با توجه بیشتر به سرمایه‌های انسانی موجود در دستگاه‌های اجرایی، زمینه رشد نیروهای متخصص داخلی را فراهم کند.

ابراهیم باصری
**صاحب امتیاز پایگاه خبری شهید یاران