خسرو معتضد، مورخ و پژوهشگر ایرانی، با اشاره به وضعیت اقتصادی و اجتماعی کشور پیش از انقلاب اسلامی گفت: بر اساس آمارهای مورد استناد، ۴۶ درصد جمعیت ایران در سال ۱۳۵۶ زیر خط فقر زندگی میکردند و ۱۲ درصد مردم نیز در دهه ۵۰ زیر خط گرسنگی قرار داشتند.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری شهید یاران از کردستان؛
خسرو معتضد، مورخ و پژوهشگر، در آیین اختتامیه جشنواره جام رسانه امید با تأکید بر ضرورت تبیین پیشرفتهای کشور در ۴۵ سال گذشته اظهار کرد: رسانهها و صداوسیما باید دستاوردهای ایران را برای مردم و افکار عمومی در داخل و خارج از کشور روایت کنند.
وی افزود: این پیشرفتها باید در قالب برنامههای رسانهای، مستند و فیلمهای سینمایی، بهویژه از ظرفیت صداوسیما، برای مخاطبان به تصویر کشیده شود.
خط فقر در ایران در دهه ۵۰
این پژوهشگر با اشاره به شرایط اقتصادی و اجتماعی پیش از انقلاب اسلامی گفت:
بر اساس آمار بانک جهانی، ۴۶ درصد جمعیت ایران در سال ۱۳۵۶ زیر خط فقر زندگی میکردند و ۱۲ درصد جمعیت کشور نیز در دهه ۵۰ زیر خط گرسنگی قرار داشتند.
معتضد اظهار کرد:
بررسی آمارهای آن دوره، تصویری از شرایط اقتصادی و اجتماعی مردم ایران پیش از انقلاب ارائه میدهد و رسانهها باید این موضوعات را با استفاده از اسناد و آمار برای نسلهای مختلف تبیین کنند.
وضعیت سوادآموزی در ایران پیش از انقلاب
وی با اشاره به وضعیت سوادآموزی در دهه ۵۰ تصریح کرد: در سال ۱۳۵۵ نرخ بیسوادی در ایران به ۵۲ درصد میرسید و این نرخ در مناطق روستایی حدود ۷۰ درصد بود.
معتضد افزود: بر اساس آمارهای مورد اشاره، نرخ بیسوادی زنان و دختران بالای شش سال نیز به حدود ۶۵ درصد میرسید.
وی ادامه داد: این آمارها نشان میدهد که کشور در آن دوره با چالشهای جدی در حوزه سوادآموزی روبهرو بود.
شرایط مسکن و زندگی خانوارها
این مورخ با استناد به نتایج سرشماری سال ۱۳۵۵ گفت:
جمعیت ایران در آن سال حدود ۳۳ میلیون و ۷۰۰ هزار نفر بود و بیش از یک میلیون و ۷۰ هزار نفر در خانههای کپری زندگی میکردند.
وی افزود: از مجموع حدود ۶ میلیون و ۷۰۰ هزار خانواده ایرانی، نزدیک به یک میلیون و ۹۰۰ هزار خانواده در خانههای یکاتاقه سکونت داشتند.
معتضد گفت: این آمار، بخشی از شرایط زندگی خانوارهای ایرانی در آن دوره را نشان میدهد.
دسترسی روستاها به آب لولهکشی
معتضد با اشاره به وضعیت زیرساختهای آب در کشور اظهار کرد:
طبق آمارهای مرتبط با سرشماری سال ۱۳۵۵، حدود ۷۸ درصد مناطق روستایی و ۱۰ درصد مناطق شهری به آب لولهکشی دسترسی نداشتند.
وی افزود: روند لولهکشی آب در ایران از سال ۱۳۰۰ آغاز شد و در دهههای بعد نیز پروژههایی برای توسعه این زیرساخت اجرا شد.
وضعیت تجهیزات نظامی پیش از انقلاب
این پژوهشگر در ادامه به وضعیت تجهیزات نظامی ایران در دوره پیش از انقلاب اشاره کرد و گفت:
انگلیس تانکهای «چیفتن» را به ایران فروخت و با آغاز جنگ تحمیلی، از چهار هزار دستگاه مورد انتظار، تنها ۱۸۰ دستگاه تحویل داده شد.
وی افزود: در جریان جنگ تحمیلی، نیروهای عراقی بسیاری از تجهیزات نظامی ایران را هدف قرار دادند.
شرایط کشاورزی و مهاجرت روستاییان
معتضد درباره وضعیت کشاورزی نیز اظهار کرد:
بر اساس آمارهای مورد اشاره، ۴۷ درصد کشاورزان ایرانی پیش از انقلاب اسلامی هیچ نوع کشت و زرعی نداشتند.
وی افزود: این شرایط یکی از عوامل مؤثر بر مهاجرت روستاییان به شهرها بود و تغییرات جمعیتی گستردهای را در کشور رقم زد.
وضعیت انرژی در روستاها
این مورخ و پژوهشگر در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت توزیع انرژی اشاره کرد و گفت:
در سال ۱۳۵۲ حدود ۹۰ درصد تولید انرژی کشور صادر میشد.
معتضد افزود: حدود ۴۰ درصد روستاییان نیز به نفت دسترسی نداشتند و برخی خانوارها برای تأمین سوخت از فضولات حیوانی استفاده میکردند.
وی در پایان تأکید کرد:
رسانهها باید با استفاده از اسناد، آمار و روایتهای مستند، وضعیت گذشته و روند تحولات کشور را برای نسل جوان تبیین کنند تا مخاطبان بتوانند تصویری دقیقتر از مسیر طیشده در دهههای گذشته داشته باشند.















Friday, 14 August , 2026