جمع آوري و انتقال گاز كربن دي اكسيد به گلخانه هاي صنعتي باعث افزايش راندمان گلخانه ها مي‌شود

زهرا نصيري

توجه به محيط زيست پيراموني و ايجاد زميني پاك براي آينده گان به حدي براي پالايشگاه اصفهان اهميت و اعتبار داشت كه درراستاي كاهش گازهاي گلخانه اي كربن دي اكسيد پروژه تحقيقاتي بازيافت و استفاده از كربن دي اكسيد كربن توسط معاونت پژوهش و فناوري هلدينگ پتروپالايش اصفهان در اين شركت از 2 سال قبل عملياتي شد؛اين پروژه ها تاكنون مراحل بسياري را پشت سر گذارده و درحال سير مراحل پاياني است. به جهت اهميت اين موضوع با مهندس محسن مرادمند ، معاون پژوهش و فناوری هلدینگ پتروپالایش اصفهان گفتگويي با خبرنگارپايگاه خبري شهيد ياران داشته است كه متن آن را در ادامه مي خوانيد .

*به عنوان نخستين سوال لطفا در مورد پروژه تحقيقاتي بازيافت و استفاده از كربن دي اكسيد كربن در پالايشگاه اصفهان توضيح بفرمايد كه اين پروژه چيست؟مختصراً اين پروژه تحقيقاتي را معرفي نمايد؟

 اطلاع داريد كه گاز كربن دي اكسيد گاز گلخانه‌اي است و تجمع آن در جو زمين باعث گرمايش جو و تغييرات اقليمي مي‌شود. پروتكل هاي جهاني براي كاهش و كنترل انتشار گاز دي اكسيد كربن در جو وجود دارد كه در آينده نزديك الزامات قانوني آن در همه كشورها فراگير مي‌شود. از طرفي گاز دي اكسيد كربن ماده اي ارزشمند است و در صورت جمع آوري و خالص سازي آن كاربردهاي گسترده اي در زندگي بشر دارد. از اين رو ما مصمم شديم مطالعات و تحقيقات گسترده اي را در اين زمينه انجام دهيم.

*پروژه كربن دي اكسيد در پالايشگاه اصفهان از چه زماني آغاز شد و چه مراحلي را تاكنون طي كرده است؟

پروژه مطالعاتي و تحقيقاتي بازيافت و استفاده از كربن دي اكسيد از دو سال پيش شروع شد و تاكنون چندين پروژه تحقيقاتي با دانشگاه هاي مطرح كشور انجام شده يا در حال انجام است.

*هدف اصلي از اجراي اين پروژه چيست و چه تأثيري به كاهش آلودگي محيط زيست خواهد گذاشت؟

در اصل اين يك طرح است كه شامل چندين پروژه مي‌شود. اجراي اين طرح دو هدف اصلي را در بردارد. هدف اول كاهش انتشار گاز گلخانه‌اي كربن دي اكسيد به منظور جلوگيري از افزايش گرماي جو زمين و جلوگيري از تغييرات اقليمي است. هدف دوم اين طرح تدوين دانش نحوه جمع آوري و خالص سازي گاز كربن دي اكسيد و تبديل آن به محصولات با ارزش و ايجاد ارزش افزوده و سودآوري در شركت است.

*اين پروژه چه نوآوري و فناوري هاي جديدي را در بر ميگيرد؟

موضوع بازيافت، جمع آوري و استفاده از كربن دي اكسيد و تثبيت كردن آن موضوع نو و جديدي است كه پيشرفت هاي گسترده و وسيعي در دنيا دارد و در واقع موضوع روز دنيا است و جزو موضوعات پيشرو به حساب مي آيد.

اين طرح داراي چند محور نوآوري به شرح زير است كه شامل:

محور اول؛ مربوط به نحوه جمع آوري گاز دودكش ها، بازيافت حرارت گاز دودكش ها و كاهش دماي گاز، جدا سازي و خالص سازي گاز كربن دي اكسيد است.

محور دوم؛ شامل فرآيند فشرده سازي، مايع كردن گاز، ذخيره سازي و جابه جايي دي اكسيد كربن مايع با خلوص بالا است.

محور سوم؛ كاربري و استفاده هاي متنوع از دي اكسيد كربن مايع و خالص است.

* چالش‌هاي اصلي در اجراي اين پروژه چيست و چگونه بر آن ها غلبه كرده ايد؟

اين پروژه فعلاً در مرحله انجام تحقيقات و مطالعات است و چالش جدي ندارد. ليكن در مراحل بعدي كه شامل تصميم گيري، سرمايه گذاري و عملياتي كردن پروژه ها است كه جديت بيشتري را مي طلبد.

*صحبت از تثبيت گاز دي اكسيد كربن شد؛ تثبيت گاز دي اكسيد كربن در حجم هاي زياد چگونه انجام مي شود؟

تزريق گاز كربن دي اكسيد به لايه هاي زمين و چاه هاي نفت و تبديل آن به سيمان از راهكارهاي تثبيت گاز در حجم هاي زياد است كه به علت ماهيت كار بيشتر صنايع سيمان و فولاد كه جزو توليدكنندگان عمده گاز كربن دي اكسيد هستند اتفاق مي افتد.

 *چه راهكارهاي ديگري براي تثبيت و استفاده از كربن دي اكسيد وجود دارد؟

تبديل كردن كربن دي اكسيد  به پليمرهاي با ارزش مثل پلي كربنات ها و  پلي اورتان، تبديل به مواد شيميايي با ارزش مثل اوره، متانول، گاز سنتز، اسيد اگزاليك و ساليسيليك اسيد. تبديل به سوخت هاي زيستي و تجديد پذير راهكارهاي ديگر استفاده از كربن دي اكسيد هستند.

*در طبيعت يكي از اركان اصل فتوسنتز، گاز كربن دي اكسيد است، آيا در اين زمينه هم مطالعاتي انجام شده است؟

بله؛ در صورت جمع آوري و انتقال گاز كربن دي اكسيد به گلخانه هاي صنعتي باعث افزايش راندمان گلخانه ها مي‌شود كه در برخي كشورهاي پيشرفته انجام ميشود. راهكار ديگر رشد و پرورش جلبك ها در سيستم هاي بسته با تزريق گاز كربن دي اكسيد است كه مطالعات و تحقيقاتي در اين زمينه در دانشگاه هاي كشور انجام شده است.

*انجام اين پروژه ها در سطح كلان چه مزيت هايي را براي صنعت پالايشگاه در بر خواهد داشت؟

انجام اين پروژه ها در سطح كلان و صنعتي چندين مزيت در بر خواهد داست يكي اينكه اين ها پروژه هاي زيست محيطي هستند و باعث بهبود شرايط اقليمي و آب و هوا مي‌شود و مزيت هاي قانوني در سطح ملي و بين المللي براي شركت ايجاد مي كند.

از طرفي كربن دي اكسيد ماده اوليه بسيار ارزان قيمتي است كه در صورتي كه با تركيب با پروپيلن با ساير تركيبات در زنجيره ارزش محصولات وارد شود داراي مزيت هاي رقابتي متعددي بوده و در محل قيمت تمام شده محصول را كاهش داده و باعث افزايش سودآوري مي شود. در واقع پليمرهاي بر پايه كربن دي اكسيد قابليت ايجاد و تاسيس يك مجتمع پتروكميكال پيشرفته با ارزش افزوده زياد را دارد.

*در كل پژوهش هايي از اين دست شامل چه مراحلي مي‌شوند؟

پژوهش هايي ازاين دست شامل مراحل جمع آوري ايده و ايده پردازي، انجام پژوهش هاي تخصصي، انتخاب محصولات متناسب با فعاليت هاي شركت، انجام امكان سنجي هاي فني و اقتصادي، تصميم سازي و تصميم گيري براي سرمايه گذاري، خريد دانش فني يا ايجاد دانش فني و احداث و بهره برداري واحدهاي صنعتي است.

*وسخن آخر….

درپايان تاكيد من اين است كه همه ما در برابر زمين و نسل هاي آينده مسئول هستيم. بايد سوخت هاي فسيلي كمتري مصرف كنيم، زمين را پاكيزه نگه داريم و چيزي هم براي نسل هاي آينده بشريت باقي بگذاريم.

نوشته  معاون پژوهش و فناوری هلدینگ پتروپالایش اصفهان در گفتگويي عنوان كرد: بازيافت  گاز كربن دي اكسيد براي پالايشگاه اصفهان ارزش آفريني بالايي دارد اولین بار در پایگاه خبری شهید یاران. پدیدار شد.